Elektronik Kontrollü Hava Süspansiyonu (ECAS) Nedir ?

Elektronik Kontrollü Hava Süspansiyonu (ECAS) Nedir ?

21 Mart 2021 0 Yazar: emre ekici

Binek otomobiller, otobüsler ve kamyonlar için yolculuk sırasında konforu sağlamak için bazı mekanik parçalara ihtiyaç duyulur. Halk arasında buna süspansiyon denilmektedir. Binek otomobilinizi incelediğinizde süspansiyonun dört tekere de yerleştirildiğini görmüşsünüzdür. Bu süspansiyonlar araç yolda giderken çukur veya tümsekten geçerken konforu bozucu etkileri minimize etmek için tasarlanmıştır. Süspansiyonlar daha çok amartisör olarak ta bilinmektedir. Amartisör yay biçimli olarak araca entegre edilmiştir. Aracın ağırlığını desteklemektedir ve amortisörlerle beraber, her türlü sürüş durumunda ve değişen yük şartlarında optimum yol tutuşu sağlamaktadır. Süspansiyon yayları aynı zamanda tümsekli yollarda telafi görevi görür ve tekerlek ile yol arasında iyi bir temas sağlar.

Elektronik kontrollü hava süspansiyonu nedir ?

Elektrikli otomobillerde, kamyonlarda ve otobüslerde iki çeşit süspansiyon sistemi kullanılmaktadır. İlki yukarıda bahsettiğimiz yaylı bir sistem ikincisi ise elektronik kontrollü hava süspansiyonu (ECAS) dur. ECAS (Electronically Controlled Air Suspension) sistemi hava ile çalışır ve yaylı süspansiyondan farklı olarak hava körükleri ile desteklenir.

Genel olarak süspansiyon nasıl çalışır ?

Hem yaylı hem havalı sistemin amacı araç içerisindeki konforu sağlamaktır. Konfor sağlandığı zaman her iki sistem de görevini yapmış olur. Yaylı süspansiyon hem araç şasisine hem de teker kısmına bağlıdır. Havalı süspansiyonda ise bu görevi körükler yapmaktadır. Herhangi bir çukur veya tümsekten geçince aşağı ya da yukarı hareket edebilen süspansiyon, aracı uygun bir seviyeye sabitler. Böylece araç, engebe ya da tümsekten geçerken daha az sarsılır ya da dönüşlerde daha az savrulur.

ECAS (Elektronik kontrollü hava süspansiyonu) nasıl çalışır ?

ECAS, yukarıda bahsettiğimiz gibi hava sistemi ile birlikte çalışır. Bunun için elektrikli araç üzerinde hava dolmasını sağlayan bir kompresörün bulunması önem arz eder. Bu kompresör elektrikli araçlarda genelde yüksek gerilimden alınan besleme ile çalışır. Otobüs ve kamyon tipindeki elektrikli araçlar için 400 V AC bir gerilim ile çalışabilir. Bunun haricinde 12 V ana aküden alınan besleme ile de çalışan kompresör tipleri mevcuttur.

Kompresör sistemi çalıştıktan sonra elektrikli araç içerisinde bulunan hava tanklarına yüksek basınçlı hava dolmaya başlar. Bu hava ECAS sisteminde kullanılmak üzere depolanır. Şekilde gösterilen tır üzerinde de hava tankını görebilirsiniz.

Hava tankında yedeklenen basınçlı hava süspansiyon sistemine iletilmek için önce modülatöre gelir ve buradan yönlendirilerek tekerlere yani ECAS sistemine iletilir. Burada önemli bir konuda modülatörün ne işe yaradığıdır.

Modülatör nedir, nasıl çalışır ?

Modülatör mekanik ve elektronik kısımlardan oluşan, hava tankından gelen havanın şiddetini ölçen ve elektronik kontrol ünitesi tarafından uygun havayı hava körüklerine gönderen bir sistemdir. Modülatör hem mekanik hem de elektronik bir parçadır. Şekilde bir modülatörün yapısını görebilirsiniz.

Modülatörün alt kısmına basınçlı havanın giriş çıkışını sağlayan yüksek basınca dayanan hortumlar yerleştirilir. Üst kısım ise elektronik bağlantıları yapılır ve elektronik kontrol ünitesi ile haberleşmesi sağlanır. Modülatör her teker arasında bulunur ve 2 süspansiyonu yönetir.

Araç hava ile dolunca modülatör hava körüklerine havayı yönlendirir ve araç yukarı kalkar. Eğer aracın yüksekliği fazla ise hava tahliye edilir ve araç yere iner. Bu sistem elektronik kontrollü hava süspansiyonu sistemi olarak adlandırılmaktadır.

ECAS sensörü nedir ?

Bir elektronik kontrollü hava süspansiyonu sisteminde aracın yerden yüksekliğini ayarlayan sensörlerin bulunması gerekir. Elektrikli aracın ne kadar yüksekte olduğunu, hava tahliyesi mi hava artışı mı sağlanacağının bilinmesi gerekir. Bunu ECAS sensörler sağlar. ECAS sensörleri basit bir çubuk sensör olarak ta bilinir. Şekilde bir ECAS sensörü gösterilmiştir.

ECAS basınç sensör nedir ?

Bu sensör ile birlikte hava körükleri içerisinde çalışan basınç sensörleri de yer alır. Basınç sensörleri hava körüklerinde ne kadar hava basıncının olduğunu ve diğer tekerlerde bulunan körükler ile kıyaslanmasını sağlar. Alınan veriler kontrol ünitesini gönderilir ve burada değerlendirilir. Kontrol ünitesi aracın dengesini sağlamak için seviye sensörlerinden ve basınç sensörlerinden gelen veriyi kullanır. Aracın konforu bu şekilde sağlanır.

Basit bir elektronik kontrollü hava süspansiyonu sistemi

Basit bir ECAS sistemi aşağıdaki şekilde gösterilmiştir.

Bu şemada 2.5 bar olarak belirtilen yerler hava körükleri ve içerisindeki basınç miktarıdır. 91, 92 ve 90 olarak belirtilen yerler ise açı sensörlerinin değerleridir. Bu bilgiler yeşil bağlantı ana kontrol ünitesine aktarılır ve gerekli işlemler yapılır. Ortada bulunan ve her tekerde bir tane olan ise modülatör olarak gösterilmiştir. Sağdaki modülatörün girişine hava tankından gerekli basınçlı hava gelmektedir. Bu modülatör soldaki ile bağlantılıdır. Dolayısıyla her iki modülatöre sadece bir hava tankından basınçlı hava gelmektedir. Sistemin çalışma durumu ise elektrikli araçların ekranlarından gözlemlenebilmektedir.